The statement of ācārya Kamalaśīla at the bSam yas debate

This is a transcription of the manuscript of the dBa' bzhed published in photographic fascimilie by Pasang Wangdu from Vienna in 2000.  The Tibetan text has not been otherwise published. This is the oldest copy and oldest version of this historical text and dates between 1000 and 1100; the interlinear notations in the MS are later and not included here. This text is key for understanding the nature of the debate at bSam yas and the ways in which the memory of this event was recorded in the Tibetan historical tradition. A working translation is offered at the end. (Note for external readers: The point here is not whether the debate actually happened or not, an issue raised by some modern scholars. Rather, my concern is  with how Tibetans constructed their history from the 11th century and recorded the debate in their manuscript traditions. My concern is thus codicology and philology. Absolute 'historical truth' I leave to greater minds).

ཨཙརྱ་ཀ་མ་ལ་ཤི་ལས་སྨྲས་པ། དེ་ལྟར་ཅི་ཡང་མི་བསམ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་སྤངས་པ་ཡིནོ༎ ཡང་དག་པའི་ཡཻས་ཀྱི་རྩ་བ་
folio 21r
༡    ༄༎   །ནི་དོན་དམ་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཡིན་པས་དེ་སྤངས་པ་ནི་རྩ་བ་བཅད་པའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ༎ སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་
༢    མེད་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐབས་གང་གིས་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ལ་གཞག་པར་བྱ་། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐཾད་དྲན་པ་མེད་པར་རང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་ཐབས་གང་གིས་མི་རྟོག་
༣    པ་ཉིད་ལ་གཞག་པར་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཆོས་ཐཾད་དྲན་པར་བྱ་བ་དང་། ཡིད་ལ་མི་བྱ་བར་ཁྱོད་ཀྱིས་མི་ནུསོ༎ གལ་ཏེ་བདག་གིས་ཆོས་ཐཾད་དྲན་པར་མི་བྱའོ༴ ཡིད་
༤    ལ་མི་བྱའོ་སྙམས་ཏེ༴ དེ་ལྟར་བསྒོམས་ཤིང་དེ་དག་ལ་དྲན་པ་མེད་པར་བསྒོམས་ན༴ དེའི་ཚེ་དེས་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱས་པར་འགྱུརོ༎ ཇི་སྟེ་དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱས་པ་མེད་ན་
༥    དེའི་ཚེ་དེ་༢་རྣཾ་པ་གང་གིས་མེད་པར་འགྱུར། དེ་༢་དཔྱད་དགོས་ཏེ༴ མེད་པ་ལས་ནི་རྒྱུར་མི་རུང་ཏེ༴ གང་གིས་མཚན་མ་མེད་པ་དང༴ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་རྣཾ་པར་མི་རྟོག་
༦    པར་འགྱུར། དེ་ཙམ་གྱིས་ཁྱེད་རྣམས་རྣཾ་པར་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་ན་བརྒྱལ་བ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་ཐལ་བར་འགྱུརོ༎ ཡང་དག་པར་ན་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་པར་རྣཾ་པ་གཞན་
༧    གྱིས་དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཐབས་མེདོ༎ དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱ་བ་མེད་པའི་ཐབས་མེདོ༎ དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱ་བའི་ཐབས་མེད་པས་དེ་དག་གིས་
folio 21v
༡    སྟོང་པ་ཉིད་རྟོག་པར་མི་འགྱུར། ཇི་སྟེ་མ་རྟོག་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་སྤོང་ན་དུས་ཐཾད་དུ་རང་ཐར་བར་འགྱུརོ༎ ཡང་གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆོས་ཐཾད་དྲན་པ་ཉམས་པའི་རྨོངས་པས་
༢    དྲན་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འཇུག་ན། དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས་པ་ཡིན་པས་རྣལ་འབྱོར་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་མེད་ན་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་
༣    ལ་བྱེད་པ་ལ་གོམས་པར་བྱེད་པས༴གླེན་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ༎ དེའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་ཡཻས་ཀྱི་སྣང་བ་རྒྱང་རིང་དུ་བསྲིངས་པར་འགྱུར་རོ༎ ཇི་སྟེ་དྲན་པ་
༤    ཉམས་པ་ཡང་མ་ཡིན༴ གླེན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་ཇི་ལྟར་དྲན་བ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་ནུས་པར་འགྱུར། དྲན་༤ན་
༥    དུའང་མི་དྲན༴ མཐོང་༤ན་དུའང་མི་མཐོང་བ་ནི་མི་རུང་ངོ༎ དྲན་པ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་གོམས་པ་བྱས་ན་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་གནས་རྗེསུ་དྲན་པ་ལསོགས་
༦    པར་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་དྲོ་བ་དང་འགལ་བ་གྲང་པ་སྟེན་པའི་ཚེ ༴ མི་འབྱུང་བ་༤ན་ནོ༎   དེ་ལྟ་བས་ན་དམ་པའི་ཆོས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་
༧    མེད་པ་འབྱུང་བ་དེ་ཡང་དོན་དམ་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་བར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་མེད་པ་དང་ཡིད་
folio 22r
༡    ༄༎   །ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་ནུས་ཀྱི༴གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ༴ ཇི་ལྟར་རྣལ་འབྱོར་པས་གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་ན་དོན་དམ་པར་དུས་༣་དུ་
༢    ཆོས་སྐྱེ་བ་འགའ་ཡང་མ་མཐོང་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་དྲན་པར་བྱ།  དོན་དམ་པར་དུས་༣་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་མྱོང་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་དྲན་པར་བྱ། དེའི་སྤྲོས་
༣    པ་ཐཾད་ཉེ་བར་ཞི་བས་རྣཾ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡཻས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། དེ་ལ་ཞུགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུརོ༎  དེ་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་
༤    སྤངས་པ་ཡིན་ནོ༎  ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བརྟགས་པས་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ཡང་མཁས་པ་ཡིན་ནོ༎ དེ་ལས་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་ཡཻས་
༥    ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐཾད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསོལ།

When he said that, Ācārya Kamalaśīla replied: “This claim that one should not think anything whatsoever amounts to denying individual discrimination.
folio 21r
Individual discrimination is actually the root of true wisdom. Denying this is tantamount to cutting that root and hence a denial of supreme knowledge. Without individual discrimination, by what means will the yogin be established in non-conceptualisation itself? As far as the proposition goes that without the memory of all worldly phenomena there is no mental activity in one’s mind, (the reality is that) you will not be able to avoid remembering all the worldly phenomena you have experienced and you will not be able to avoid mental activity. Supposing I think “I will not remember all worldly phenomena”. Meditating along those lines, when I concentrate on not remembering things, then, at that very moment, that (thought) itself will prompt a memory in the mind. If mental activity and memory are to cease, by what means will one stop these two arising? It is imperative to examine these two because it is untenable to have conditions (arising) from nothing. Without an absence of conditional characteristics and mental activity, by what means can one attain total non-conceptualisation? If you people attain total non-conceptualisation merely through that (i.e. stopping memory and mental activity), then it logically follows that someone who has fainted should also attain non-conceptualisation! In reality, there no way to avoid memory and mental activity without individual discrimination. So without memory and mental activity, they (i.e. Hva Shang’s followers)
folio 21v
will not understand emptiness (śūnyatā). Supposing mental obscurations could be overcome even without an understanding (of emptiness), then they might be liberated at any given moment. Moreover, suppose a yogin is unable to engage with memory and mental activity due to oblivion arising from a loss of memory of all worldly phenomena, then, in that case, since he is totally oblivious, how can he be deemed a yogin? In reality, lacking individual discrimination yet practicing mental activity without memory is tantamount to practicing foolishness itself. As a consequence, any sense of true wisdom will be cast into the distance. Even if (a yogin) is neither a fool nor suffers from memory loss, then, in that case, without perfect discrimination, how will he be able to attain a state of absence of memory and of mental activity? It is impossible to not remember while remembering and to not see while seeing! If a person practices the absence of memory and mental activity, how will that person remember former situations later on? Consequently, this is a contradiction, akin to when someone staying in the cold - the opposite of warm - does not become warm. This being the case, the fact is (your position) negates the memory of the noble dharma and mental activity. In actuality, individual discrimination should be viewed is a prerequisite. Because of this, it is only through pure individual discrimination that the
folio 22r
absence of memory and the absence of mental activity can be experienced - not otherwise! So, for example, if a yogin, using pure wisdom (alone), tries to examine (reality), ultimately he will not see the occurrence of certain phenomena in the past, present or future and, in that situation, how could there be a memory (of those things) in his mind? In actual fact, things that do not exist in the past, present or future are not experienced. Therefore how can (the yogin) remember that which he has not experienced? So, completely pacifying all these mental constructs, one enters the state of non-conceptual wisdom. By virtue of entering that, one can understand emptiness. Understanding that, the entire web of faulty views is abandoned. By examining (reality) using wisdom endowed with the method (of individual discrimination), one becomes a (genuine) expert in conventional and ultimate truth. Thereupon, because one has attained wisdom unblemished by obscurations, one will attain all the qualities of the Buddha.”